Door de enorme stijging van de huizenprijzen breken steeds meer woningen door de grens voor de villabelasting, met een bijna vijf keer hoger belastingtarief. „Het gaat al lang niet meer om villa’s, maar steeds meer om hoek- en tussenwoningen”, zeg directeur Karsten Klein van de Vereniging Eigen Huis (VEH). De organisatie vraagt de politiek om in te grijpen.

Elke huiseigenaar moet jaarlijks 0,5% van de waarde van zijn huis optellen bij zijn inkomen. Voor het bedrag boven de villagrens van €1,1 miljoen is dat tarief liefst 2,35%. De villataks werd in 2009 ingevoerd als crisismaatregel.

VEH ziet onder meer gepensioneerden in de problemen komen. Het aantal huishoudens dat de villa-aanslag krijgt is sinds 2015 verviervoudigd naar ruim 60.000. „Door de voortdurende stijging van de huizenprijzen zal dit aantal de komende jaren fors blijven toenemen”, verwacht VEH. Op langere termijn zullen zelfs honderdduizenden huishoudens er tegenaan lopen.

Doorzonwoning met klein tuintje

In Amsterdam zijn nabij de Zuidas al hele straten met rijtjeshuizen boven de villagrens gestegen. Zo zag oud-chemisch ingenieur Tjeerd Eernstman zijn WOZ-waarde in luttele jaren verdubbelen naar ruim boven €1,1 miljoen. „Dat is natuurlijk belachelijk. Het is een standaard rijtjeshuis, een doorzonwoning van 106 vierkante meter, met een klein tuintje erbij”, zegt Eernstman, die er al ruim veertig jaar woont.

Van de hogere WOZ-waarde heeft hij vooral last, ook door lokale belastingen. „Omdat die WOZ zo hoog is, wil de gemeente €150.000 om de erfpacht af te kopen. De ozb is ook nog eens 20% omhoog gegaan.”

Oud-beleidsambtenaar Jan Schrijver erfde zijn huis in Amsterdam van zijn grootvader en betaalt nu ook villataks. „De afgelopen dertig jaar zijn de huizen in Amsterdam tien keer duurder geworden”, stelt hij vast. „Ze moeten die villataks afschaffen. Het had vroeger misschien nog zin, maar nu is het een soort gifpil geworden. Mensen worden uit hun huis gejaagd. Ik ga er niet failliet aan, maar ik zal mijn pand misschien wel moeten verkopen.”

Eigenwoningforfait

VEH geeft als rekenvoorbeeld een stel dat in Utrecht in 2014 een woning kocht voor €800.000, die door de huizenhausse inmiddels €1,3 miljoen waard is. De bijtelling van het eigenwoningforfait bedraagt hierdoor dit jaar ongeveer €10.000. Bij een volledige hypotheek betekent dat maandelijks €300 hogere woonlasten.

Dat steeds meer huiseigenaren met de villataks te maken krijgen, komt doordat de oude ’villagrens’ van €1 miljoen jaarlijks met het inflatiecijfer wordt verhoogd, niet met de gemiddelde stijging van de huizenprijzen. „De waarde van woningen is sinds 2015 met 36% gestegen maar de villataks werd slechts met 7% aangepast. Daardoor vallen steeds meer huizen eronder”, zegt Klein.

Venijnig

De VEH pleit vrijdag in een brief aan de ministeries van Financiën en Binnenlandse Zaken voor een koppeling van de villagrens aan de ontwikkeling van de WOZ, met vijf jaar terugwerkende kracht. „Want in die jaren is het verschil juist enorm opgelopen.”

„Extra venijnig”, zoals oud-beleidsambtenaar Schrijver het noemt, is dat de komende decennia de Wet Hillen wordt afgebouwd. Die wet was bedoeld om mensen te belonen als ze hun hypotheek aflossen. In kleine stapjes wordt dit voordeeltje tot 2048 afgebouwd, met als gevolg dat de pijn van de villataks enorm oploopt.

Schrijver snapt dat veel Nederlanders weinig medeleven voelen voor bewoners van een duur huis. „Dat is het algemene beeld dat mensen hebben. Maar een huis kun je niet zomaar in geld omzetten. Een woning is om in te wonen, niet om te verkopen.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Binnenland
Woningmarkt
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct