.

Boetes, meer controle van het parlement en géén controle achter de voordeur: dit is er veranderd in de nieuwe noodwet

. ANP

Achter de schermen is de omstreden coronawet behoorlijk aangepast, waardoor de Tweede Kamer lijkt te gaan instemmen. Met boetes, meer controle van het parlement en géén controle achter de voordeur.

Waarom moet deze wet er komen?

Het kabinet wil wel met maatregelen kunnen ingrijpen tegen het virus, maar een soort noodtoestand vindt premier Rutte ‘on-Nederlands’. Nu zijn coronamaatregelen veelal via zogeheten noodverordeningen geregeld, maar de Tweede Kamer beklaagde zich dat die daarover geen of nauwelijks inspraak had. De tijdelijke coronawet moet dat verbeteren. Vandaag en morgen bespreekt de Tweede Kamer deze 2.0-versie.

Wat maakt de wet omstreden?

Belangengroepen en kabinetsadviseurs zoals de Raad van State hadden forse kritiek. Privacy- en rechtsgeleerden vreesden bovendien dat het kabinet met de wet in de hand meer macht naar zich toe zou trekken. Daarnaast was de angst dat wettelijk vastgelegd zou worden dat je 1,5 meter afstand moet houden (dat staat er niet in), dat de corona-app verplicht zou worden (is niet zo) of dat de politie altijd bij mensen thuis zou mogen controleren (ook niet). Het merkwaardige is juist dat via de huidige noodverordeningen méér macht bij de overheid ligt, dan met de wet straks het geval is. Nu kan de politie namelijk bij huisfeestjes nog ingrijpen, straks pas als er sprake is van verstoring van de openbare orde. De grondwet beschermt het huisrecht en dat is nadrukkelijk in de wet opgenomen.

Wat is achter de schermen aangepast?

Best veel. Kabinet en coalitiepartijen wilden in de Tweede Kamer zoveel mogelijk draagvlak. Daarom is er flink wat water bij de wijn gedaan. De wet gaat nu (iedere keer als hij in werking wordt gezet) niet meer gelden voor zes, maar drie maanden. De 1,5 meter afstand is vervangen door het zinnetje ‘een veilige afstand’ en de coronaboete is omlaag gegaan van 390 naar 95 euro (voor meerderjarigen). Daarbij wordt ook het strafblad geschrapt van de 15.000 mensen die al beboet zijn, zoals minister Ferd Grapperhaus (Justitie) die in de fout ging op zijn eigen bruiloft. 

Ook komt er onder druk van de Tweede Kamer geen landelijk bezoekverbod in verpleeghuizen, maar kan een ‘cliënt altijd bezoek van tenminste één familielid of naaste krijgen’. ,,Menselijk contact is namelijk essentieel voor het welbevinden.’’ 

Belangrijk is ook de aanpassing dat de controle door de Tweede Kamer wordt vergroot. Als de minister straks maatregelen wil afkondigen, krijgt de Tweede Kamer een week de tijd om deze af te wijzen, of ermee in te stemmen. Alleen als er direct ‘gevaar’ is, mag het kabinet meteen een maatregel afkondigen die meteen ingaat (zoals in maart met de sluiting van de horeca) en kan het parlement pas achteraf na een week dus de maatregel alsnog naar de prullenbak verwijzen. In die zin krijgt het parlement straks het laatste woord als het kabinet vindt dat er moet worden ingegrepen.

Verplicht deze wet ook het gebruik van de corona-app?

Nee. Voor de corona-app is een aparte wet gemaakt, die eerder door de Tweede en gisteren door de Eerste Kamer is geloodst. En het uitgangspunt daarin is: de app wordt niet verplicht. Sterker, in de wet die het kabinet daarvoor heeft gemaakt is vastgelegd dat werkgevers, openbaarvervoerbedrijven of eigenaren van gebouwen zoals winkels iemand niet mogen verplichten de app te gebruiken.

loading

Zegt de wet iets over mondkapjes?

Niet direct in ieder geval. Het kabinet beseft dat het verplichten van een mondmasker juridisch heel veel haken en ogen kent, erkende premier Rutte al. Daarom geldt het nu als een ‘dringend advies’, geen verplichting. En na alle kritiek die er oplaaide op de coronawet, zal het kabinet maar wat voorzichtig zijn om zo’n plicht via de wet te regelen.

Is daarmee alle kritiek van de baan?

Zeker niet. Geert Wilders (PVV) sprak al van een ‘verschrikkelijke’ en ‘totalitaire’ wet. Het kabinet scheert, ook in de verwaterde versie, immers langs grondrechten met het wettelijk vastleggen van de ‘veilige afstand’ die mensen op straat moeten houden. En maatregelen die bepalen hoeveel bezoek je thuis mag ontvangen, krijgen zo een wettelijke basis, terwijl dit schuurt met het huisrecht dat in de grondwet staat.

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct