Mathias de Graag: ,,Een hypotheekverstrekker mag best mijn banktransacties bekijken. Ik heb niets te verbergen.’’ FOTO KOEN VERHEIJDEN

Bankgegevens overdragen in ruil voor een hypotheek? 'Dat wil ik wel'

Mathias de Graag: ,,Een hypotheekverstrekker mag best mijn banktransacties bekijken. Ik heb niets te verbergen.’’ FOTO KOEN VERHEIJDEN

Onder meer door nieuwe financiële regels kunnen hypotheekverstrekkers op een andere manier berekenen hoeveel geld je kunt lenen. Maar dan moet je ze wel inzage in je banktransacties geven.

Mathias de Graag (33) uit Nijmegen zou graag een huis willen kopen omdat zijn huidige huurhuis duur is. ,,Ik betaal 912 euro exclusief voor een appartement van 55 vierkante meter. Samen met gas, water en licht ben ik circa 1000 euro kwijt aan woonlasten, bijna de helft van mijn netto inkomen. Ik zie dat vrienden uit mijn omgeving met een hypotheek veel minder kwijt zijn voor een koophuis dat een stuk groter is. Bovendien zijn zij iets aan het opbouwen en de huur die ik betaal is weggegooid geld.”

De Graag vindt dat hij wel toe is aan de volgende stap op de huizenmarkt. ,,Ik werk al zeven jaar en heb altijd prima mijn huur kunnen betalen. Ik leef redelijk zuinig. Geen auto, geen dure kleren of abonnementen. Daardoor kan ik nu alsnog 300 tot 400 euro per maand sparen.’’

Een hypotheek aanvragen? Zolang banken die op de ‘klassieke’ manier beoordelen hoeft hij het niet eens te proberen, denkt De Graag. Als je nu geld wilt lenen voor een huis, wordt vooral gekeken of je in een standaard rekentabel past. Vervolgens moet je zaken als een loonstrook, arbeidsovereenkomst en werkgeversverklaring aanleveren.

De Graag gelooft niet dat hij die toets met succes zou doorstaan. ,,Ik heb momenteel geen vast contract en betaal maandelijks bijna 300 euro aan studieschuld. Volgens het huidige systeem ben ik voor de bank te risicovol. Maar ik vind dat onterecht. Het gaat er toch om dat ik het kan betalen? En ik heb bewezen dat ik 912 euro makkelijk kan betalen. Nou, dan moet een hypotheek met een maandlast van 600 euro ook wel lukken, al snap ik dat er nog kosten en verantwoordelijkheden bij komen.”

Ockto

Toch gloort er licht aan de horizon voor mensen als De Graag. Stapsgewijs zijn banken en andere hypotheekverstrekkers bereid om dieper in de financiële situatie van aanvragers te duiken en sneller uitsluitsel te bieden. ,,Nu lopen er eigenlijk al twee trajecten naast elkaar”, zegt Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop. ,,Wij vragen documenten nog steeds fysiek op, maar experimenteren met Ockto om te kijken of we het proces kunnen digitaliseren en versnellen.”

Ockto is een app waarmee je sinds deze maand gegevens van onder meer de Belastingdienst, Mijn Overheid, UWV en DUO (studieschuld) kunt downloaden en doorsturen naar de hypotheekverstrekker. Die ziet dan wat jouw loon is van de laatste zestig maanden, wat voor dienstverband je hebt, hoe je belastingaangiften van de laatste jaren eruit zien en of je nog een studieschuld hebt staan.

Stap verder

Zo’n 90 procent van de bemiddelaars en banken maakt al gebruik van de app, waarvan de ontwikkelaars nog een stap verder willen gaan. Ockto heeft een vergunning aangevraagd volgens de nieuwe Europese richtlijn voor betaaldiensten (PSD2). Die maakt het mogelijk dat je als klant een derde partij, zoals een adviseur of hypotheekverstrekker, toestaat je bankgegevens in te zien.

,,Ik verwacht dat we eind dit jaar daarmee voor de aanvragen van consumptieve kredieten beginnen en komend jaar met hypotheken’’, zegt Paul Janssen van Ockto. ,,Wij gaan goed kijken welke informatie relevant is. Ik denk dat dat vooral vaste lasten zijn, zoals maandelijkse betalingen aan verzekeringen, alimentatie, een leaseauto, enzovoorts.”

Dat zou ertoe kunnen leiden dat de kredietwaardigheid van mensen als Mathias de Graag zodanig positief wordt beoordeeld dat ze toch in aanmerking komen voor een (hogere) hypotheek. Nu al staat de Autoriteit Financiële Markt (AFM) toe dat een bank met een goede onderbouwing afwijkt van de standaard rekenmodellen, die vooral uitgaan van (vaste) contracten en salaris en geen rekening houden met uitgavepatronen. Maar in het geval banken sterker willen afwijken van die modellen, zal nieuwe regelgeving nodig zijn.

Privacy

Wie financieel zo met de billen bloot gaat, geeft wel een deel van zijn privacy prijs. ,,Een bank of een app mag niet zomaar persoonsgegevens gebruiken, daarvoor hebben ze altijd een grondslag nodig”, zegt een woordvoerder van de Autoriteit Persoonsgegevens. ,,Inzicht in iemands financiële gegevens is heel ingrijpend. Op basis van iemands bankafschriften kun je namelijk een heel leven reconstrueren. Welke voorkeuren heb je? Van welke verenigingen ben je lid? Innovatie in financiële dienstverlening juichen we toe, maar onze privacyrechten kunnen we niet zomaar op het spel zetten.”

,,Wij denken dat hypotheekverstrekkers vooral geïnteresseerd zijn in het betaalgedrag van klanten’’, zegt Janssen van Ockto. ,,Betaalt iemand op tijd z’n rekeningen, hoe vaak staat hij of zij rood, hoe vaak vinden er storneringen, het terugdraaien van automatische incasso’s, plaats? Dat zegt meer over de betrouwbaarheid van de klant dan hoeveel die besteedt aan boodschappen of concerten.’’

Mathias de Graag zou het er zeker voor over hebben. ,,Een hypotheekverstrekker mag best mijn banktransacties bekijken. Ik heb niets te verbergen. Als dat mij aan een hypotheek kan helpen vind ik het prima.’’

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct