Megaproject Holwerd aan Zee leek een utopie. Nu heeft het de wind mee. Natuurclubs zijn enthousiast, maar hoe komt het met de financiering?

Holwerd staat bekend als krimpdorp bij uitstek. Een ongemakkelijk imago. Bevolkingsterugloop, leegstand en verpaupering slaan letterlijk gaten in het dorpshart.

En dan is er nog die andere tragiek. Jaarlijks rijden 450.000 mensen het terpdorpje voorbij om de boot naar Ameland te nemen. Die geven hun euro's vervolgens uit in de strandtenten en winkelstraten van het Waddeneiland; de Holwerder economie plukt er nog geen graankorrel van mee.

Holwerd aan Zee
Al sinds eind jaren negentig wordt gezocht naar plannen die de krimp in Holwerd het hoofd kunnen bieden. Delen van wat er sindsdien is bedacht, zijn samengevoegd in Holwerd aan Zee. Een glorieus vergezicht dat van het dorp een toeristische trekpleister maakt die niet onderdoet voor de Waddeneilanden.

Theo Broersma van de werkgroep Holwerd aan Zee: ,,Wy hawwe konstant socht nei in fleantsjil om it doarp wer oan 'e gong te krijen. Dit is sa'n tsjil.''

Het project is een combinatie van toeristische plannen, natuurmaatregelen en historisch herstel. Broersma: ,,It iennige medisyn tsjin de krimp is toerisme en rekreaasje.''

Dichtgetimmerde achteringang
De Noord-Friese kust staat met de rug naar het wad en is haar band met de Waddenzee kwijtgeraakt, zegt Marco Verbeek van de werkgroep. In een rapport over ‘Fryslân aan zee' van Atelier Fryslân, een van de bouwstenen van het Holwerder plan, staat: ,,De Waddenzee mag werelderfgoed zijn; de Friese Waddenkust is de strakgetrokken, dichtgetimmerde achteringang die de meeste mensen liever mijden.''

Holwerd aan Zee wil de relatie tussen de kust en Waddenzee herstellen. De Holwerter Feart wordt doorgetrokken tot aan de zeedijk. Er komt een gemaal of sluis om de waterstand te regelen voor achterliggende akkers en weidegebieden. Verzilting kan bestreden worden door het omringende gebied juist met zoet water door te spoelen.

Tegelijkertijd kan wellicht van de nood een deugd gemaakt worden. ‘Brakke natuur' trekt leven aan, en er kan misschien aan zilte teelt gedaan worden. De sluis zorgt ook voor recreatievaart door het gebied. Buitendijks kunnen er bovendien ‘swimdobben' worden aangelegd. ,,Waddenwellness!''

Voor het gemaal wordt tussen de dorpskern van Holwerd en de Zeedijk een opvangmeer aangelegd, waardoor Holwerd - net als eeuwen geleden - weer aan zee komt te liggen. Dat biedt mogelijkheden voor een strand, een jachthaven en ander vertier.

loading

Pier wordt terp
Verbeek: ,,It moat ek mooglik wurde foar Amelanner toeristen om ris in dei nei Holwert te kommen.'' Leegstaande panden in het dorpshart kunnen worden omgebouwd tot recreatieverblijven. ,,Holwert is it hotel, de huzen binne de keamers.''

Verbeek: ,,De kracht fan dit plan is dat it sa breed is. Der wurde in protte doelen mei tsjinne.'' Ook de pier moet aangepakt. Die onherbergzame klomp asfalt waar je zo snel mogelijk vandaan wilt, de boot op naar het eiland. Een mogelijkheid is om van de pier een soort terp te maken met daarin een restaurant met uitzicht over het wad.

Goed voor de Waddenzee
Natuurorganisaties zijn te spreken over het plan. Volgens Klaas Laansma van It Fryske Gea kan er door het doorprikken van de dijk en de aanleg van het buffermeer ,,brak-waternatuur'' ontstaan. Dat voegt iets toe. Een binnenmeer met hier en daar een eilandje is een geliefde plek voor vissen om te paaien en vogels om te broeden.

Waddenvereniging-directeur Arjan Berkhuysen: ,,Het plan is goed voor de Waddenzee. Van oorsprong waren er langs de kust veel zoet-zoutovergangen, met veel biologische acitiviteit.''

loading

Financiering
Over de financiering is nog veel onduidelijk. Er wordt een doorrekening gemaakt, die in kaart moet brengen wat het project gaat kosten. Verbeek en Broersma zeggen een of twee serieuze projectontwikkelaars aan boord te hebben die willen investeren. Wie dat zijn en voor hoeveel ze de portemonnee willen trekken, blijft nog even geheim. ,,En wy hoopje ek dat de provinsje ynvestearje wol.''

Gedeputeerde Johannes Kramer vindt het plan ambitieus en prijzenswaardig, maar ook ,,in hiele grutte haal''. Alleen al een sluis is ,,in gigantyske kostepost''. Kramer is nieuwsgierig naar de doorrekening, die in de herfst wordt verwacht. ,,Foar no moatte wy in waarm hert en in koele holle hâlde.''

www.holwerdaanzee.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Archief
Holwerd aan Zee
Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 1,15 per week. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct