De roest eraf bij It Dockumer Lokaeltsje

De roest eraf bij It Dockumer Lokaeltsje

De roest eraf bij It Dockumer Lokaeltsje

Bijna een kwart eeuw na gedane zaken onderwerpt ook It Dockumer Lokaeltsje zich aan het reünievirus. Zaterdag op festival Freeze in De Harmonie te Leeuwarden.

Het optreden op Freeze wordt niet eens de eerste keer dat Peter Sijbenga , Sytse van Essen en Fritz de Jong weer samen spelen. Dat gebeurde al eens in min of meer besloten sfeer, op een reünie van het Stedelijk Gymnasium . Een passende gelegenheid, want daar ligt immers de kiem van de groep die zo tussen halverwege jaren tachtig en begin jaren negentig de boel flink op stelten zette. Met dwarse muziek vol gekke erupties en absurde, Friestalige teksten.

Intellectueel klimaat

Er kwam een heel golfje eigenwijze groepen van dat Stedelijk Gymnasium destijds, met It Dockumer Lokaeltsje als de meest in het oog springende. Dat kwam door allerlei factoren. Muziekdocent Jan ter Brug bijvoorbeeld, ,,die begon in de brugklas niet met Mozart maar meteen met John Cage, de experimentele componist”, zegt Peter Sijbenga. ,,Daar zit wel een soort essentiële invloed. Hij trok als het ware een gordijntje open en liet zien: kijk, dit is er ook.”

loading

It Dockumer Lokaeltsje nu, met v.l.n.r. Peter Sijbenga, Sytse van Essen en Fritz de Jong. FOTO LAURENS AAIJ

Het lag ook aan het hele klimaat op die school, het intellectuele en artistieke klimaat waar oud-leerling Diederik Samsom het ook graag over heeft. En aan de lessen van filosofiedocent Alle Pieron, die bijvoorbeeld rustig dada -avonden organiseerde. Dat raakte een snaar bij zulke ambitieuze pubers. En intussen gingen ze, in de pauze, vaak buurten bij platenzaak Disk op de Voorstreek, waar eigenaar Johan Scheepsma ze ongestoord naar de nieuwste new wave-plaatjes liet luisteren. ,,Dat was net na de klap van de punk, de muziek vloog alle kanten op. Intrigerend allemaal! Dat kwam wel binnen.”

Dat alles zette de sluizen van de creativiteit wijd open. Sytse en Fritz begonnen een bandje, en dat trok de aandacht van Peter, die een klas hoger zat. Peter: ,,We waren veertien, vijftien, zestien, echt zo'n geheime jongensclub, bezig met maffe muziek. We zaten elkaar ontzettend op de nek met onze wijsheid en onze pretenties. En dat is goed.”

Denkhoofdjesbands

Na een paar bands in wisselende bezettingen, met nogal studieuze muziek (,,denkhoofdjesbands waren we”), was daar ineens It Dockumer Lokaeltsje. Ook enigszins bedoeld om zich af te zetten tegen die voorafgaande moeilijkdoenerij. ,,Ik wilde een band om in het voorprogramma van Claw Boys Claw te spelen”, zegt Sytse. Uiteindelijk ging dat niet door, maar intussen had de band mooi wel in één middag tien nummers gemaakt. Peter, klassiek opgevoed in muzikale zin, ging de bas bespelen, ,,en ik begon meteen te rocken.” Sytse stapte over naar gitaar – voornamelijk als mallegeluidenleverancier. ,,Ik kon helemaal niet gitaar spelen, maar ik kon er wel mooie dingen mee doen.”

Zo was It Dockumer Lokaeltsje toch een soort concept. ,,Spoken, koeien, treinen, dat werd in de teksten het uitgangspunt”, zegt Fritz. ,,Dat leefde toen, bij ons tenminste.” De voertaal werd Fries, destijds nog zeer ongebruikelijk voor een popgroep. ,,Dat heb jij waarschijnlijk bepaald”, zegt Sytse tegen Peter. ,,Ik denk omdat we toen al de naam It Dockumer Lokaeltsje hadden, en daarom moesten we ook maar in het Fries zingen. En toen kwamen we er achter dat het Fries goed klonk, als je in die taal zingt.” Peter, peinzend: ,,Zoiets moet het geweest zijn.”

It Dockumer Lokaeltsje wil met u neuken

Op diezelfde, laten we zeggen: losjes associërende manier kwam de titel van de eerste mini-elpee tot stand. Het kwam van een telefoongesprek, over een mogelijke plaattitel. ,,Een van ons zei, aan de telefoon: dan kunnen we die plaat net zo goed It Dockumer Lokaeltsje wil met u neuken noemen. Vervolgens bleef het even stil aan de andere kant van de lijn en toen was het: precies!” Die lessen in Dada op het Stedelijk Gymnasium waren niet vergeefs.

loading

Albumhoes van de eerste plaat van It Dockumer Lokaeltsje: It Dockumer Lokaeltsje wil met u neuken.

Al schaamden de mannnen zich wel een beetje, toen ze een exemplaar aanboden aan fotograaf Frans Andringa, leverancier van de hoesfoto. En de grootouders keken ook wel wat vreemd op. ,,Maar het was eigenlijk een heel beleefde titel”, zegt Peter. Op de vraag of er naar aanleiding van deze plaat, of de optredens, wel eens geneukt is, zegt hij droogjes: ,,Zo ja, dan buiten ons gezichtsveld. Onder de optredens kwam dat eigenlijk nooit voor.”

De tweede plaat heette, iets geserreerder, Moddergat – zonder dat een van de betrokkenen nog een idee heeft waarom eigenlijk. Een eventuele derde plaat had It Dockumer Lokaeltsje en de negers moeten heten. Gedacht hoesontwerp: Peter, Sytse en Fritz in een enorme kookpot. Maar goed dat dat er nooit meer van gekomen is.

Friestalige rap

Intussen was de band landelijk ook aardig opgevallen, vooral bij de VPRO-radio: men won een prijsvraag, met een Friestalige rap op een beat van de Beastie Boys . De band speelde veel en soms was men dan ,,heel erg goed”, zegt Peter, ,,maar als onze pet er niet naar stond waren we ook niet bepaald briljant.” Het enige echt slechte optreden dat Fritz zich kan herinneren was in Zwolle, ,,maar toen hadden we een briljante toegift.” Omdat de band zelf ook niet tevreden was over het geleverde, besloot men om die toegift piemelnaakt af te wikkelen. Fritz: ,,Je moet toch wat.” Peter: ,,We hebben er geen gewoonte van gemaakt. In bandverband zijn we nooit meer naakt geweest.”

En toen hield het op. Vooral wegens Peter, hij geeft het eerlijk toe. ,,We hadden ook van die rare zelfmoordneigingen. Speelden we op Noorderslag , kreeg ik het twee maanden van te voren in mijn kop om dat met piano te doen.” Fritz: ,,Twee maanden? Wat dacht je van twee uur?” En intussen kreeg Peter het ook steeds drukker in de professionele muziekbeoefening. Sytse, tegen Peter: ,,Jij zocht naar zekerheid, en de rock-'n-roll paste daar niet echt in.” Peter: ,,Ik was beducht. Ik dacht: als we dit echt gaan doortrekken, wat moet ik dan? Ja echt, wat moet ik dan?”

En bovendien waren Fritz en Sytse inmiddels ook al begonnen met Lul , een band met een iets serieuzere uitstraling. ,,Dat vond ik echt krankzinnig goed”, zegt Peter, ,,ik zei, jullie moeten voor Lul kiezen, dat is veel beter. Ik dacht, dan ga ik wel aan de slag als begeleider van Rients Gratama.” Maar eigenlijk, vinden ze, is de band nooit echt gestopt, eerder doodgebloed. Sytse: ,,We bestonden nog wel, alleen, we deden niks meer.”

Middelbare-school-verkering

Had It Dockumer Lokaeltsje eigenlijk wel een langere adem in zich gehad? Peter: ,,Het was een soort middelbare-school-verkering. We waren eilandjes, die in elkaar dreven toen we vijftien, zestien, zeventien waren. Hoe zit dat dan met vriendschap, met de buitenwereld?” En misschien had er iemand, iets van een manager, bij gemoeten om de band door zulke ,,lekken en brekken” te slepen, ,,die gewoon zei: hee jongens, jullie spelen komend jaar veertig keer daar-en-daar.” Fritz: ,,Maar het is de vraag of we de mindset hadden om bij de veertigste keer nog net zo veel plezier te hebben.” Sytse: ,,Ik denk het niet.”

JACOB HAAGSMA

Plus artikel gelezen
Je las zojuist een artikel.
Onbeperkt PREMIUM-artikelen lezen?

Lees nu PREMIUM vanaf € 4,99 per maand. Je krijgt dan onbeperkt toegang tot al onze artikelen, video’s, columns en meer.

Probeer PREMIUM direct