Elegantie in de Loirevallei

De Loirevallei is een van de mooiste cultuurgebieden in Frankrijk. Niet alleen qua landschappelijke schoonheid, dit is ook de regio van de elegante wijnen. We proeven Anjou, Saumur en Touraine.

Traag en steeds breder beweegt de Loire door het land. Ergens ontsprongen in de ruigte van het Centraal Massief vloeien de beken en riviertjes in de Val de Loire samen tot een nauwelijks gerimpelde stroom. Hier meandert ’s lands langste rivier (1012 kilometer) door Le Jardin de la France, de tuin van Frankrijk. Een streek waar mens en natuur eeuwenlang in harmonie leefden. Mooie bossen, afgewisseld met akkers en weilanden, bedekken een licht glooiend landschap langs vredige rivieren. De kastelen en huizen in wit tufkrijtsteen verrijzen in een prentbriefkaartenlandschap.

Val de Loire is al eeuwenlang de speeltuin van de adel, die er zijn schitterende kastelen liet bouwen. Chambord, Chaumont, Cheverny, Chinon. Het zijn slechts enkele van de Renaissancekastelen langs de Loire en zijrivieren als de Cher. De omgeving is weldadig groen en het klimaat aangenaam, met verkoelende invloed van de oceaan.

De oude adel vertoefde ook om andere reden veelvuldig in deze regio: de wijn vloeit hier bijna net zo uitbundig als het water. Al sinds mensenheugenis staan hier wijngaarden die de meest uiteenlopende wijnen produceren. Beendroge, halfdroge en zoete witte wijnen, droge en zoete rosé, rode wijn die licht en knisperend fris kan zijn maar ook intens en diep, en een waaier aan mousserende wijnen.

Anders dan stroomopwaarts, waar in Sancerre en Pouilly kruidige witte wijnen van de sauvignon blanc worden gemaakt, is in de vallei van de Loire een keur aan druivensoorten te vinden. Rode gamay, cabernet franc en cabernet sauvignon en witte druiven als chenin blanc, melon de bourgogne en sauvignon blanc groeien in wijngaarden die niet op hellingen staan zoals elders in Frankrijk, maar op een relatief vlakke bodem. Een bodem die zo gevarieerd is dat de verschillende druivenrassen zich er thuisvoelen. In sommige districten bestaat hij uit kalkformaties en elders uit graniet en leisteen, met klei- en kiezelgronden.

Kilometers ondergronds

Soms is de bodem nogal tastbaar. Diep onder de straten van het stadje Saumur bijvoorbeeld, waar kilometer na kilometer in kalk uitgehouwen keldergangen kronkelen. Ooit gegraven door dwangarbeiders voor de Franse koningen zijn er nu zoveel ondergrondse ‘straten’ dat ze het aantal bovengrondse straten overtreffen.

2,5 kilometer van die keldergangen behoort tot de cave van Louis de Grenelle, het laatste onafhankelijke familiebedrijf onder de producenten van sprankelende wijn. Sinds de familie in 1859 begon liggen haar crémants hier te rijpen. Saumur en omstreken is na de Champagne de grootste producent van bubbelwijnen in Frankrijk, zowel onder de appellatienaam Saumur als onder Crémants de Loire. Een proeverij met madame Françoise Flao, huidig directeur van Louis de Grenelle, op het terras bij de cave toont waarom de wijnen zo succesvol zijn. Droog, strak en met een subtiele mousse is de crémant geschikt als apéritief zowel als maaltijdwijn.

De Loire

Iets verderop, net buiten het stadje, is het bedrijf Ackerman een nog grotere speler. Jean Ackerman kwam in 1811 vanuit de Champagne terug naar zijn geboortestad met de droom dat ze ook van de loirewijnen met een tweede gisting mooie sprankelende wijnen konden maken. De crémants – vroeger bekend onder de aanduiding méthode champenoise of méthode traditionelle – kunnen nu de concurrentie met champagne aan.

Het verbaast dan ook niet dat de grote champagnehuizen interesse hebben in de bubbelwijnen van de Loire. Zo heeft het roemruchte Bollinger het tophuis Langlois-Chateau in bezit, dat een geweldige brut maakt van onder meer chenin blanc en chardonnay. Dat gebeurt onder de noemer Terra Vitis, een ecologisch keurmerk. Er worden sowieso in het Loiregebied veel wijnen geproduceerd waarbij geen gebruik wordt gemaakt van pesticiden en kunstmeststoffen.

Saumur ligt op de grens van de twee oude provincies Anjou en Touraine. Anjou kennen we natuurlijk van de roséwijnen die in de jaren zeventig populair waren in ons land maar die uit de gratie zijn geraakt. Toen zoetig misschien, maar ze worden steeds droger. Anjou is na de Provence de tweede roséproducent van Frankrijk.

Chenin blanc

De witte druif bij uitstek in de Anjou is de chenin blanc, een soort die op zijn best een geweldige, beendroge witte wijn oplevert. Vooral de appellation Savenières grossiert in witte topwijnen van deze druif. Wie weleens bij Domaine de Baumard op bezoek is geweest weet dat zijn wijnen van Clos de Papillon zowel jong als gerijpt aromatische zijn met een mooie zuurgraad. De familie Baumard bezit ook wijngaarden in de Coteaux-de-Layon. Daar komen de beste zoete wijnen uit de Loirestreek vandaan. Aan de zuidelijke oever van de Layon, een zijrivier van de Loire, heerst in het najaar een microklimaat met veel mist. Het stimuleert de edele rotting van druiven: de schil van de druiven wordt poreus, ze verliezen vocht en het suikergehalte neemt toe. De zo ontstane natuurzoete wijn is een fameuze begeleider van desserts.

Daarnaast worden in Anjou ook steeds betere rode wijnen gemaakt. Bijvoorbeeld rond – alweer – Saumur waar in de appellation Saumur-Champigny met druiven als de gamay en cabernet franc modieuze frisse wijnen ontstaan. Soepel, een beetje cassis en ook jong goed te drinken, bij voorkeur een tikje gekoeld.

Voor de beste rode wijnen van Val de Loire moeten we oversteken naar Touraine. Hoewel: oversteken? De appellations Chinon, Bourgeuil en Saint-Nicolas-de-Bourgeuil liggen op een steenworp afstand van Saumur. Ook hier heerst de cabernet franc, die zorgt voor wijnen die kwalitatief de concurrentie aan kunnen met Saint-Emilion uit de Bordeauxstreek. De cabernet franc geeft hier volle en elegante wijnen met aroma’s van rood fruit (framboos, aardbei) en viooltjes en soms groene paprika, wanneer hij wordt aangevuld met cabernet sauvignon. Sommige rode wijnen zijn gebaat bij jaren rijping. Bij de grootste producent van Chinon, Couly-Dutheil, kun je wijnen proeven van Clos de L’Echo de wijngaard die ooit toebehoorde aan de zestiende-eeuwse schrijver Rabelais. Het is meteen de beste wijn.

Vouvray

Oostwaarts in de Touraine, de streek die zich ongeveer uitstrekt tussen Tours en Blois, zie je meer witte wijn. Uit Vouvray komen met name mousserende wijnen, meestal van chenin blanc. Philippe Brisebarre maakt zowel zoete als droge wijnen, maar zijn mousserende zijn zo goed dat ze rustig een flink aantal jaren kunnen rijpen.

Verder naar het oosten maakt chenin blanc in de Touraine langzaam plaats voor sauvignon blanc die hier droge, kruidige wijnen oplevert. De wijnen van bijvoorbeeld Cheverny beginnen al een beetje te lijken op die van de beroemde buurman Sancerre. Maar gelukkig hoef je daarvoor veel minder diep in de buidel te tasten. Blijft er wat geld over om in een van de kastelen te overnachten.

Klik hier om terug te keren naar Reis!

Of like Reis! op Facebook, Twitter en Instagram

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven