Opinie: Natuurlijk betreurt Maltese minister Bonnici de moord

LF2018 nam gelukkig duidelijk stelling over de kwestie Malta, waarvoor de Maltese minister van Cultuur en Justitie Owen Bonnici, donderdag naar Leeuwarden komt.

Gelukkig dat LF2018 zich na enige aarzeling toch met kracht heeft uitgesproken tegen de afschuwelijke moord op de Maltese journaliste Daphne Caruana Galizia. Valletta/Malta is samen met Leeuwarden/Friesland dit jaar Culturele Hoofdstad van Europa.

Owen Bonnici, de Maltese minister van Cultuur is morgen in Leeuwarden en wil alles graag uitleggen in de hoop dat de goede betrekkingen weer worden hersteld. Ongetwijfeld zal hij zeggen dat Malta deze moord betreurt, maar dat men niet alles moet geloven wat deze journaliste heeft gezegd. Op Malta is ze dikwijls aangeklaagd wegens laster. Bovendien was zij lid van de Nationalistische partij die de regerende Arbeiderspartij maar al te graag zwart maakt. Of Bonnici daarmee wegkomt, waag ik te betwijfelen. Want wat is er aan de hand?

Galizia sprak zich altijd verbeten uit op haar veel gelezen blog en bracht onder meer de betrokkenheid van directe medewerkers van de Maltese premier aan het licht betreffende de beruchte ‘Panama Papers’ over fraude en oplichting. Deze journaliste was een zeer moedige en derhalve omstreden vrouw met een erg pessimistische kijk op de graaicultuur. Zij durfde haar huis niet meer lopend te verlaten en schreef vlak voordat zij met een autobom werd vermoord: ,,Er zijn nu overal oplichters, de situatie is hopeloos.’’

De slechts 440.000 inwoners tellende Maltese samenleving waarin iedereen elkaar kent, wordt van oudsher ondermijnd door de georganiseerde misdaad en corruptie. Er zijn twee politieke clans: de Arbeiderspartij, sinds 2013 aan de macht, en de Nationalistische Partij. De Arbeiderspartij verfoeide Galizia wegens haar onderzoek naar fraude en corruptie, en ook in haar eigen partij was ze niet onomstreden. Zo schreef ze op haar blog dat de leider van deze partij, Adrian Delia, geld verkregen uit de prostitutie in Londen wegsluisde.

Een kleine twee maanden na de afschuwelijke moord arresteerde de Maltese politie, bijgestaan door de FBI, Europol en de Nederlandse onderzoekspolitie, de broederschap Degorgio en Vincent Muscat in La Valetta. De verdachten hullen zich in stilzwijgen. Het motief van de moord en de mogelijke opdrachtgevers zijn tot dusver officieel onbekend.

Gelukkig is er nog een vrije pers, een democratie kan niet zonder. Achttien internationale media werken samen om te verhinderen dat met de dood van deze journaliste haar onderzoek een zachte dood sterft; in Frankrijk onder meer Le Monde en Radio France, in Engeland de The Guardian en het persbureau Reuters, in Duitsland de Süddeutsche Zeitung, in de Verenigde Staten de New York Times en gelukkig ook de Times of Malta. Zij werken samen in de vereniging Forbidden Stories. Tientallen journalisten onderzoeken op Malta ook de moord op deze journaliste, waarvan het onderzoek niet of nauwelijks vordert.

De herinnering aan Daphne Caruana Galizia uit respect levend houden, betekent ook haar onderzoek naar fraude en corruptie voortzetten. Forbidden Stories stelt de media in staat om zekere zeer discutabele praktijken op het eiland boen water te krijgen. De ‘fiscale optimalisatie’ bijvoorbeeld bij de verkoop van jachten. Of de Maltese paspoorten die achthonderd Russen op zak bleken te hebben, net als een onbekend aantal verdachte figuren uit Azerbeidzjan die daarvoor ieder aan de Maltese regering 1 miljoen euro betaalden en zo vrije toegang tot Europa kregen. Criminele handel die ook Europa in gevaar brengt.

Hulde aan de samenwerkende media, want helderheid over politieke en financiële systemen is een voorwaarde voor het voortbestaan van de democratie. Daarvoor hebben in 2017, zo laat Verslaggevers zonder Grenzen weten, 65 journalisten hun leven verloren; 26 in oorlogsgebieden, 39 werden bewust vermoord onder wie Daphne Caruana Galizia.

In de politiek is ter wille van de eigen integriteit enige morele moed vereist. Leeuwarden en Friesland hebben dat gelukkig goed begrepen.

Jan de Boer, oud-Leeuwarder, is publicist en woont in het Franse Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse.

Het gesprek tussen cultuurgedeputeerde Sietske Poepjes en Owen Bonnici met journalisten en publiek vanuit de studio van Omrop Fryslân wordt morgen (donderdag) vanaf 11:00 uur rechtstreeks uitgezonden op deze website.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement