Opinie: Na Elfwegentocht nu nog het vliegen

Willen we de Parijse doelen halen, dan we zullen we toch echt minder moeten vliegen.

Een goed commentaar van Saskia van Westhreenen in de LC van 16 juli over ‘Fossielvrij besturen’. Natuurlijk was het Elfwegentochtproject een mooi project, al waren de voorbeelden die door haar werden genoemd inderdaad potsierlijk en was de tv-presentatie ervan rommelig.

Er is veel geschreven over het klimaatakkoord. Het blijft echter oorverdovend stil wanneer het gaat over vliegen, de heilige koe van de (westerse) wereldburger en de ‘vanzelfsprekende must’ van zakenlui en academici. Niet voor niks zijn scheepvaart en luchtvaart buiten het milieuverdrag van Parijs gehouden. En over kerosine wordt geen btw betaald.

Minder vlees eten is best goed, maar een retourtje AmsterdamNew York is net zo schadelijk als het eten van duizend Big Macs. En vlieg je heen en terug naar Barcelona, dan is de bezuiniging die je in 5,5 jaar hebt geboekt van alle aangeschafte ledlampen, in één keer vervlogen.

De groei (lees ook: uitbreiding) van de luchtvaart doet de vooruitgang in veel andere sectoren teniet. Op dit moment staat de luchtvaart in Nederland voor 7,3 procent van de CO2-uitstoot. Naar verwachting zal dat echter in 2050 wereldwijd circa 20 procent zijn. De gevolgen voor milieu lijken desastreus!

Marianne Thieme schreef in haar opiniebijdrage in dezelfde krant al dat we de in Parijs overeengekomen 1,5 graad Celsius opwarming niet gaan halen zonder bijstelling van de huidige doelen als genoemd in de Klimaatwet. Het lijkt erop dat we de Parijse doelen helemaal kunnen vergeten wanneer we erop los blijven vliegen en varen (zoals ook Paul Peeters van de TU Delft betoogt).

De weinige geluiden over oplossingen voor CO2-verbruik door de luchtvaart reppen voorzichtig over elektrisch vliegen of over waterstof als brandstof. Maar technici en wetenschappers zijn van mening dat deze oplossingen zeker nog dertig jaar niet te realiseren zullen zijn. Ook biogas lijkt geen optie in verband met het opsouperen van alle oerwoud op de wereld. En de veelgeprezen compensatie werpt pas na decennia zijn vruchten af.

Willen we ‘Parijs’ halen, dan zal er dus linksom of rechtsom minder gevlogen moeten worden. Want het is natuurlijk van de zotte dat je voor nog geen 300 euro heen en terug Mallorca vliegt.

De politiek zal niet direct het voortouw nemen. Niemand wil zich eraan branden, geen politicus en geen regering, nationaal noch internationaal. Het is ook de vraag of het besef van de kwalijke kant van vliegen wel tot de heren en dames is doorgedrongen, tenminste zolang de Wopke Hoekstra’s nog doodleuk à raison van 12.000 euro een privévliegtuig laten aanrukken om zich van de ene naar de andere vergadering te verplaatsen.

Nochtans zal er wat moeten gebeuren. We zullen minder moeten vliegen. Dat levert natuurlijk, gezien mijn opmerking over de politiek, een probleem op. Maar ik doe een voorzet.

Laat onze politici, niettegenstaande de te verwachten tegenwind, zich binnen Europa sterk maken voor belasting van kerosine (wat de Nederlandse staat 2,1 miljard euro oplevert) en ga je sterk maken voor een hogere prijs van de vliegtickets (waarbij het tot 700 km goedkoper is om met de trein te reizen). Probleem daarbij is dat de gewone man zich zijn jaarlijkse vliegvakantie of familiebezoek door de neus ziet geboord.

Het is sowieso al een feit dat slechts 8 procent van de Nederlandse bevolking 40 procent van de vliegreizen maakt. Oplossing: voer een redelijke, door de EU vastgestelde en afstandsafhankelijke basisprijs in die steeds wordt verdubbeld bij elke vlucht per jaar extra. Uitzonderingen kunnen gelden voor medische doeleinden dan wel bij rampbestrijding. Het kost natuurlijk administratie en dus geld. Maar met de btw-heffing over kerosine plus het niet door laten gaan van de dividendbelasting, hebben we – in Nederland althans – 3,5 miljard te pakken. Daar kun je heel wat mee doen!

Ach, het zijn maar hints. En of het lukt, weet ik niet. Maar onze politici zouden – om met de woorden van Saskia Westhreenen te spreken – de in Friesland gehouden Elfwegentocht als een aangereikte handschoen kunnen beschouwen. Het wachten is op daden.

Ben Hogeterp woont in Joure.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement