Verzameldwang: Kijk naar de mens achter de spullen

Hulpverleners weten niet wat ze moeten doen, de omgeving ervaart overlast en woningcorporaties staan machteloos. Vrijdag houdt het Leger des Heils in Drachten een symposium over hoarding: verzameldwang.

Ze zijn een vergeten beroepsgroep als het om de aanpak van hoarding gaat, vinden Johanna Hoekstra uit Hoornsterzwaag, Tineke ten Brug uit Leeuwarden, Christa de Bos uit Joure, Jenny van den Hurk uit Hemrik en Tea Rodenburg uit Akkrum. Met hun bedrijven, die respectievelijk It Oersicht, Opruimcoach.frl, Focus op orde, ijenny en Op ‘e rit heten, oefenen ze het beroep van huishoudcoach uit.

Inspiratiedag

Het vijftal reisde eens met elkaar op in de trein op de terugweg van een inspiratiedag in Utrecht. Sindsdien komen ze geregeld bij elkaar om ervaringen uit te wisselen. Ze zijn stiekem een beetje jaloers op Van den Hurk, die door de gemeente Opsterland regelmatig wordt benaderd in actie te komen bij hoarders.

Dat zouden gemeenten meer moeten doen. Ze zijn nu nog vaak geneigd om bekendere grote zorgorganisaties in te schakelen die maar één doel hebben: de rommel zo snel mogelijk wegwerken. ,,Ze nemen de regie in huis over, maar dat werkt niet.’’

,,Dan kijk je alleen naar de spullen en niet naar de mens erachter’’, stelt het vijftal. Ze refereren aan televisieprogramma’s waarin de extremen van verzameldwang belicht worden. De gevallen waarin bewoners met uitzetting bedreigd worden. Zonder pardon worden dit soort woningen door goedbedoelenden leeggehaald.

FOTO RENS HOOYENGA

Sluipen naar de container

,,Vind je het gek dat zo’n verzamelaar ‘s nachts weer naar de container sluipt om zijn spullen terug te pakken?’’, roepen de vrouwen. ,,Dit moet je samen met de bewoner doen. Je moet hun respect en vertrouwen winnen. Jij bent hun filter om te leren wat belangrijk is en niet.’’

De klanten die Van den Hurk krijgt via de gemeente Opsterland, en ook wel van Oost- en Weststellingwerf, zijn meestal doorverwezen door een huisarts. De persoon in kwestie kan via het pgb (Persoonsgebonden Budget) de opruimcoach betalen.

Van hoarding is volgens de ‘professional organizers’ sprake als iemand meer waarde hecht aan spullen dan aan mensen. Vaak hebben zulke mensen meerdere verzamelingen tegelijk. Het verzamelen krijgt uiteindelijk een negatieve invloed op iemands leven. Het kan bovendien ook gevaarlijk zijn, bijvoorbeeld omdat de cv-ketel omringd is door papierstapels of textiel.

Geen gasten

Hoarders durven vaak geen gasten meer te ontvangen. Delen van hun huis zijn niet in gebruik omdat ze volgestouwd zijn met rommel. ,,De wasmachine kan niet meer draaien of het bed kan niet beslapen worden’’, geeft Rodenburg als voorbeeld.

Volgens de huishoudcoaches is het dan geen kwestie van het huis leeghalen, maar van het huis leefbaar maken. ,,Ik ben wel eens tien uur aan de slag geweest in iemands badkamer’’, vertelt Van den Hurk. ,,Toen kon de bewoner weer douchen. Niemand wist van het probleem omdat de persoon in kwestie op zijn werk of bij zijn sport douchte.’’

Schaamte vormt een groot obstakel voor mensen die aan verzamelwoede lijden om ermee naar buiten te komen. ,,Iedereen kan toch opruimen? Daar ga ik toch niet iemand voor vragen?’’, is de gedachte.

Opgeruimde kamers

Sociale media versterken dat beeld, is de overtuiging van de opruimers. Mensen posten plaatjes van opgeruimde kamers en gestyleerde huizen waar alles op orde is. ,,Maar dat is de buitenkant. Trek daar maar eens een kast open.’’

De beroepsgroep van organizers bestaat twintig jaar, maar wordt steeds vaker ingeschakeld, merken de vrouwen. Ze hebben ieder hun eigen specialisme. Zo springt Rodenburg vaak in bij werkende vrouwen met drukke gezinnen die ,,te veel willen en te weinig tijd hebben. Ze kunnen geen nee zeggen.’’ Gevolg is dat ze tegen een burn-out aanzitten.

Ten Brug heeft een verpleegkundige achtergrond en is de helpende hand bij gezinnen waar een ouder gehandicapt of ziek is of waar kinderen met een handicap zijn. ,,Als je al het gevoel hebt dat je niet kunt organiseren, kan een handicap dat gevoel van onmacht versterken.’’

Tsunami van informatie

De Bos is meer bezig met bedrijven. ,,Je hebt een bepaald vak geleerd of een bepaalde functie en daar komt de behandeling van e-mail ineens bij. Werknemers worden bedolven onder een tsunami van informatie.’’

,,Ik help mee het overzicht en de controle te houden. Want het is niet gebruikelijk dat je extra werktijd krijgt om je e-mail af te handelen.’’ Hoekstra is vaak de helpende hand op melkveebedrijven. ,,Door alle administratieve verplichtingen ervaren boeren stress.’’

Nieuw aandachtsgebied is het opruimen voor iemand sterft. ,,Omdat mensen hun partner of kinderen daar niet mee willen opzadelen.’’ ‘Ontspullen’ is ook een trend waar huishoudcoaches behulpzaam bij kunnen zijn.

Allemaal zien ze als grote voordeel van hun werkwijze dat ze één op één werken. ,,Je ziet direct resultaat. Het is als een personal trainer die je meeneemt naar het sporten terwijl je daar geen zin in hebt. Wij helpen iemand keuzes te maken bij het opruimen.’’

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven