Reiziger maalt niet om het milieu

Het milieu speelt amper een rol bij het plannen van een internationale reis. Slechts 16 procent van de Friezen houdt hier rekening mee bij de keuze voor hun vervoersmiddel (auto, trein of vliegtuig).

Vrouwen en hoogopgeleiden zijn net iets meer bezig met de impact van reizen op het milieu dan mannen en laagopgeleiden. Daarnaast valt op dat vooral zeventigplussers bij de keuze van hun vervoersmiddel ‘groen’ denken en met name veertigers niet.

Dit blijkt uit onderzoek van bureau Enigma Research in opdracht van de Leeuwarder Courant. Hiertoe zijn de afgelopen weken 1008 mensen in Noord-Nederland ondervraagd, van wie 406 uit Friesland. De respondenten zijn lid van het RegioNoordPanel of benaderd via de website van deze krant.

Het onderzoek is uitgevoerd vanwege de discussie over de groei van Schiphol en Lelystad Airport en uitspraken van ProRail-baas Pier Eringa. Die stelde vorige maand in deze krant dat reizen met de internationale trein – die veel duurzamer is dan het vliegtuig 0 goedkoper kan en moet.

De prijs van een treinkaartje is inderdaad een groot struikelblok voor reizigers, blijkt uit het onderzoek. Een tweede struikelblok is de reistijd. Vliegen of de auto gaat naar veel bestemmingen sneller. Het grote voordeel van de trein is dat je uitstapt in het centrum van een stad, geven veel ondervraagden aan.

Gelijke prijs

Bij een gelijke ticketprijs zijn Friezen bereid om ruim twee uur (131 minuten) extra in de trein te zitten ten opzichte van een vliegreis. Bij een treinreis willen zij maximaal twee keer overstappen. De trein is een overweging zolang de bestemming niet verder weg ligt dan 680 kilometer.

Drie op de vier Friese ondervraagden geven – bij een gelijke reistijd – aan niet bereid te zijn meer te betalen voor een treinkaartje ten opzichte van een vliegticket, omdat de trein beter is voor het milieu. Het overige kwart, dat zegt wel meer te willen betalen voor de trein, vindt – gemiddeld – 53 euro extra nog acceptabel. Hierbij willen vrouwen meer bijbetalen dan mannen.

Zestigers en zeventigers in Friesland zijn bereid om respectievelijk 87 euro en 63 euro extra te betalen. Bij twintigers daarentegen houdt het op bij 19 euro, bij dertigers bij 31 euro.

Compensatie

Reizen is vervuilend, en dan met name per vliegtuig. De toerist krijgt compensatievormen aangereikt. Weinig Friezen (18 procent) gaan daarop in. Slechts 9 procent van de ondervraagden betaalt extra voor zijn of haar vliegticket, 3 procent ondersteunt een bosproject en 2 procent doet mee aan boomplantdagen van Natuurmonumenten. Tot slot geeft 4 procent aan op een andere manier de CO2-uitstoot te compenseren.

Als tips geven veel deelnemers aan het onderzoek aan dat de overheid treinkaartjes moet vrijstellen van omzetbelasting. Op deze manier wordt de trein goedkoper. Vliegtickets zijn vanouds al btw-vrij.

Daarnaast moet de overheid internationaal treinvervoer en een Europese dienstregeling voor treinen stimuleren. Zo kan luchthaven Schiphol worden ontlast.

Europees spoor: vaag en tijdrovend

Met de trein naar een ander Europees land: het kan best, maar je moet er de tijd voor nemen.

Voor het gros van de bestemmingen zijn voorstudie en geduld een vereiste. Duitsland en België zijn geen probleem, al blijft het problematisch dat de reiziger op de meeste NS-stations en bij de kaartjesautomaten maar voor een handvol bestemmingen een plaatsbewijs te pakken kan krijgen.

Wie verder weg wil, moet de kneepjes van internationale online-treinplanners onder de knie krijgen of een boekingskantoor zoals Treinreiswinkel inschakelen. De treinreis zelf duurt in veel gevallen langer dan autogebruikers en luchtvaart-reizigers aanvaardbaar vinden.

Afgezien van enkele lichtpuntjes, zoals extra directe dagtreinen naar Zuid-Duitsland en Londen, heeft het spoor de laatste jaren op snelheid ingeleverd. Deutsche Bahn heeft de laatste jaren een groot aantal betaalbare nachttreinen met couchettes opgedoekt. Kopenhagen, Warschau, München, Praag en Zürich trof dat lot.

Ook de SNCF, de Franse spoorwegen, draait de goedkope nachttreinen vanuit Lille, Parijs en Luxemburg naar de overkant van het land successievelijk de nek om.

Geen treinverbinding

Het is dan ook geen wonder dat slechts 16 procent van de Friese deelnemers aan het onderzoek van Enigma Research de afgelopen drie jaar wel eens met de trein de grens over is geweest. Per auto ging in die periode 67 procent minstens één keer Europa in, per vliegtuig de helft.

Waarom niet met de trein? Die rijdt niet naar mijn bestemming, stelde de helft van de ondervraagden. Omgekeerd motiveerde slechts 10 procent de keuze voor de trein met het ontbreken van een luchthaven bij de bestemming.

Flink wat reizigers versmaadden het spoor omdat de trein duurder was (31 procent) of langer onderweg (32 procent). Het vliegtuig verloor het op prijs slechts bij 12 procent van de trein en voor 16 procent omdat ze met de trein sneller op hun bestemming waren.

Bij de keuze tussen trein en vliegtuig weegt de prijs van het kaartje zwaarder dan de duur van de reis. Liefst 71 procent vindt de trein te duur, terwijl de reistijd van 46 procent van de Friese buitenlandbezoekers omlaag zou moeten. Vooral reizigers onder de veertig jaar vinden de prijs van de trein en het lang onderweg zijn problematisch.

Vliegtuig zit in de lift

Van alle gemotoriseerd vervoer brengt de burgerluchtvaart de meeste broeikasgassen per gereisde kilometer in de atmosfeer. Het aantal vliegreizen stijgt hard. Tot 2030 ligt nog eens een verdubbeling in het verschiet. De branche onttrekt zich dan ook vrijwel helemaal aan de klimaatpolitieke afspraken die in 2015 in Parijs zijn gemaakt. Maandag in deze krant: Vliegreizen gaan door het dak.

Goedkoper treinkaartje helpt een beetje

Om te achterhalen of gelijke kosten van een auto-, vlieg- en treinreis de mensen naar het spoor zouden lokken, vroeg Enigma het panel naar hun voorkeur bij reizen naar negen Europese steden. Uit de vervoerskeuze blijkt dat zonder prijsverschil de reisduur en de veronderstelde complexiteit bepalend zijn. Het vliegtuig wint het van auto en trein bij vier van de negen bestemmingen: Milaan (79 procent), Nice en Londen (61 procent) en Praag (54 procent). Naar Kopenhagen willen net zo veel reizigers met het vliegtuig als met de auto.

De wagen is favoriet richting Hamburg (bij 71 procent), Brussel (52 procent) en Berlijn (47 procent). De trein trekt alleen naar Parijs aan het langste eind als de kosten geen rol spelen. Liefst 64 procent zou de Thalys naar de Lichtstad nemen.

De scores maken duidelijk dat een concurrerend treintarief geen echte doorbraak richting spoorreizen zou inluiden.

Verantwoording

Aan het onderzoek van Enigma Research hebben 1008 mensen van achttien jaar en ouder uit Friesland, Groningen en Drenthe meegedaan. De steekproef is representatief. Met 1008 respondenten is er een maximale foutmarge van 3,1 procent, aldus Enigma Research. De resultaten zijn herwogen op provincie (40 procent van de deelnemers was Fries), geslacht (51 procent man), leeftijd (vrij veel vijftigers, weinig twintigers) en opleidingsniveau (veel hoogopgeleiden). De Leeuwarder Courant heeft zich vooral op de Friese uitkomsten gericht.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement