Pesäpallo is zijn onschuld allang verloren

Vanuit alle hoeken van Europa strijken deze week sporters neer in Friesland, om hun traditionele sport uit te oefenen tijdens de European Sports for All Games, die vrijdag beginnen. Van de verschillende 50 sporten lichten we er de komende dagen drie uit. Vandaag aflevering 3: pesäpallo, dat in Finland wordt gespeeld.

European Sports for all Games: een vijfdaags festival van kleine sporten
Lees verder

Pesäpallo staat in Finland op hetzelfde voetstuk als de sauna, Jari Litmanen, de Nokia 3310 en karjallanpiiraka (het nationale gebakje, gemaakt van rijstepap). Alle vijf hebben ze hun eigen emoticon, die whatsappende Finnen kunnen downloaden en naar elkaar kunnen versturen als aanvulling op de standaard-symbolen op de smartphone.

Litmanen

De sauna, Litmanen en de onverwoestbare 3310 zijn overal bekend, maar hoe anders is dat voor pesäpallo. Misschien nog wel meer dan ijshockey is het de nationale sport. Zo’n beetje elke gymles wordt afgesloten met een potje ‘Fins honkbal’. Ook onder volwassenen wordt het wel gespeeld, binnen vriendengroepen en zelfs met collega’s.

Het is absoluut meer dan een spelletje voor de gein, het is een sport die in Finland op professioneel niveau wordt gespeeld, in de Superpesis (zeg maar de Eredivisie). Wie nog steeds denkt dat het pesäpallo een gevalletje uit de hand gelopen folklore is, moet weten dat er in augustus 1998 een schok door het land ging toen bekend werd dat zo’n beetje de helft van alle teams in de Superpesis betrokken was bij een enorm matchfixing-schandaal. Pesäpallo is zijn onschuld allang verloren.

De Slijpsteen

Wat is het precies? Daarvoor beginnen we bij het begin, bij Lauri Pihkala (bijnaam: De Slijpsteen), die leefde tussen 1888 en 1981. Pihkala was een man van vele wapenfeiten. Zo deed hij aan twee Olympische Spelen mee op drie verschillende atletiekonderdelen en zou hij tijdens de Finse burgeroorlog in 1918 namens de conservatieven (de Witten) een bloedige actie in het dorp Harmoinen hebben geleid waarbij verpleegsters en patiënten van de kant van de socialisten (de Roden) over de kling werden gejaagd.

Wat? Pesäpallo uit Finland

Waar te zien? Op dinsdag 7 augustus op het BeActive Festival in Heerenveen

De Slijpsteen staat toch vooral bekend als bedenker van pesäpallo (letterlijk: nestbal), in de jaren twintig van de vorige eeuw. Hij heeft duidelijk goed naar honkbal gekeken, want op het eerste oog lijkt het er sprekend op. De sport wordt ook wel Fins honkbal genoemd. Voor de leek is het grootste verschil vooral het tenue: bij professioneel pesäpallo draagt bijna iedereen een helm en zit men van top tot teen onder de reclame.

Binnen de lijnen

De bal moet met een knuppel het veld in worden geslagen, waarna de slagman een punt kan scoren door met de klok mee langs de honken (het veld heeft een iets andere vorm dan bij honkbal) te rennen en weer over de thuisplaat te komen. Een belangrijk verschil is dat de bal eerst binnen de lijnen moet zijn gestuiterd. Een bal zo hard mogelijk in een keer het publiek in rammen voor een homerun mag dus niet.

Er wordt gespeeld in vier innings. Het team dat aan slag is, mag drie jokers inzetten: spelers die extra goed zijn in slaan of rennen. Waar Amerikaanse profhonkballers vooral hard moeten kunnen slaan zijn pesäpallo-spelers over het algemeen atletische types die zeer snel zijn en spectaculaire snoekduiken maken naar bal of honk.

Andere landen

Het wordt ook wel gespeeld in Duitsland, Zweden, Zwitserland en Australië, maar lang niet zo fanatiek. De Finnen zullen voorlopig wel de enigen blijven met een eigen pesäpallo-emoji.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement