Hoe pandolo weer hip werd bij Sloveense pubers

Vanuit alle hoeken van Europa strijken deze week sporters neer in Friesland, om hun traditionele sport uit te oefenen tijdens de European Sports for All Games, die vrijdag beginnen. Van de vijftig verschillende sporten lichten we er de komende dagen drie uit. Vandaag aflevering 1: pandolo uit het Sloveense deel van Istrië.

European Sports for all Games: een vijfdaags festival van kleine sporten
Lees verder

Pandolo? Dat is tiepelen op zijn Sloveens. Of nou ja, hoe Sloveens is het eigenlijk? Het is een spel dat van oudsher alleen gespeeld wordt door de bewoners van Istrië, het schiereiland in de Adriatische Zee. Ook in wat nu het Kroatische is deel van het schiereiland wordt het wel gedaan, net zo goed als even naar het noorden, rond de Italiaanse stad Triëst.

Eeuwenoud

Maar eerlijk is eerlijk: het is aan de Sloveense kustbewoners te danken dat pandolo nog zo fanatiek wordt gespeeld. In 1993 besloot een groep pandolo-enthousiastelingen uit de stad Koper om het eeuwenoude spel nieuw leven in te blazen met een toernooi ter ere van wie anders dan Sint Nazari. Er kwamen 32 teams op af en sindsdien wordt het evenement elk jaar in een andere kuststad gehouden.

Dit leidde uiteindelijk allemaal tot een heuse pandolo-competitie en opname op de lijst met cultureel erfgoed. Basisschoolkinderen gingen het spelen en de laatste decennia is het onder jongeren ook hip geworden om een potje pandolo met elkaar te spelen. De Slovenen spelen het gewoon in sportkleding, maar tijdens demonstraties trekken oudere heren er ook wel traditionele outfits bij aan.

Cilinder-vormig

Veel is er ook niet nodig voor een potje pandolo. Je speelt het met twee teams van drie. De ene ploeg begint met slaan, de andere stelt zich eerst op in het veld, dat min of meer de vorm heeft van een honkbal-veld, maar dan een paar keer kleiner. Er wordt niet geslagen tegen een bal, maar tegen een cilinder-vormig voorwerp, waarvan de uiteinden uitlopen in een punt. Dit is de pandolo.

Wat? Pandolo uit Slovenië

Waar te zien? Op vrijdag 3 augustus op de Pim Mulier Games in Witmarsum en op dinsdag 7 augustus op het BeActive Festival in Heerenveen

De pandolo ligt op een steen. De slagman slaat eerst met het slaghout (de maca) op een van de punten van de pandolo, zodat die een metertje omhoog vliegt. Hierna slaat de slagman de pandolo uit de lucht en zover mogelijk het veld in. Hier staan de drie tegenstanders opgesteld om de pandolo te vangen en de vlucht zo kort mogelijk te maken. Na iedere slagbeurt wordt de afstand gemeten. Het team dat de grootste afstand heeft overbrugd, wint de wedstrijd.

Varianten

Op heel wat plekken in Europa wordt een variant van dit spel gespeeld. Bij ons komt het tiepelen (tipeljen) wellicht het dichtst bij. Vorige maand nog organiseerden de Slovenen een toernooi, waar ook beoefenaars van andere varianten van het spel op afkwamen, uit Spanje, Frankrijk, Roemenië, Kroatië en Italië. De Slovenen zijn zo goed bezig met pandolo, dat het spel vast nog wel een paar eeuwen blijft bestaan.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement