Droogte houdt al ruim zes weken aan

De droogte die nu al ruim zes weken aanhoudt, is uitzonderlijk. De huidige droogte kan records breken.

Hoewel een groot deel van de meimaand ook al droog verliep, begon de huidige droogteperiode in feite op 3 juni.

Daarvoor had het eind mei in een groot deel van de provincie gestort-regend, wat achteraf een meevaller is. Waar die stortbuien niet vielen, duurt de droogte al veel langer. Zo viel er op Oost-Vlieland sinds 1 mei maar 36 millimeter neerslag en in Stavoren slechts 42. Dat is heel weinig in elf weken tijd.

Droogte speelt bouwers Willem Barentsz parten
Lees verder

Ruim drie weken kurkdroog

Voor het grootste deel van de provincie duurt de droogte nu 45 dagen en in die tijd viel er gemiddeld circa 16 millimeter, variërend van 7 in Makkum tot 28 in Appelscha. Op veel plaatsen in het westen en noorden van Friesland is er na 24 juni geen meetbare regen meer gevallen.

Ruim drie weken kurkdroog weer komt niet vaak voor. In de lente van 2007 en 2011 gingen bijna vier weken voorbij zonder een druppel regen. De meest recente vergelijkbare droogteperiode in de zomer was in augustus 2003, toen er in vier weken tijd in Leeuwarden slechts 0,1 millimeter regen viel.

Neerslagtekort in Gaasterland 230 mm

Om droogtes te vergelijken wordt er meestal gekeken naar het neerslagtekort (neerslag min verdamping) vanaf 1 april. In een normale zomer bedraagt het neerslagtekort halverwege juli circa 100 millimeter. Op dit moment is het tekort in de regio Gaasterland opgelopen tot circa 230 millimeter. Elders in de provincie ligt dit cijfer rond 200 millimeter.

Dat het niet hoger is, komt vooral door een natte aprilmaand. In 1976 was die maand juist zeer droog, zodat het tekort toen rond deze tijd al tot 250 millimeter was opgelopen. Uiteindelijk kwam die recordzomer op een tekort van meer dan 300 millimeter uit. Van half februari tot half juli viel toen in Stavoren maar 51 millimeter neerslag in vijf maanden.

Aanvoer zoet water

Tegenwoordig zijn de gevolgen van droogte voor de landbouw minder ingrijpend dan vroeger. Belangrijkste oorzaak is de Afsluitdijk, waardoor het zoete IJsselmeer ontstond. Hierdoor kan voortdurend zoet water in de Friese boezem worden ingelaten, zodat sloten niet meer droog komen te staan.

In beruchte droge zomers als 1911 en 1921 was dat anders. Paarden renden gevolgd door een stofwolk door droge sloten en drinkwaterputten vielen droog, zodat het water per tram moest worden aangevoerd naar stedelijke distributiepunten.

Blokkade oceaandepressies

Oorzaak van de huidige droogte is een geblokkeerde luchtdruksituatie op de oceaan. Hierdoor is er geen westcirculatie en kunnen regenbrengende oceaandepressies, als die er zouden zijn, niet tot onze omgeving doordringen. Het lijkt wel wat op de normale situatie aan de Middellandse Zee.

Opmerkelijk is hierbij de aanhoudende noordelijke wind die de temperatuur vooral in het Waddengebied gematigd houdt. Zo staat Terschelling sinds 1 juni nog maar op twee zomerse dagen (boven de 25 graden Celsius), terwijl de teller in Brabant en Limburg al op 25 staat.

Kans op bui tijdelijk groter

Dinsdag zou er plaatselijk een buitje kunnen ontstaan en ook in het weekeinde is de kans op een bui tijdelijk wat groter. Het lijkt er echter niet op dat daarmee de droogte afgelopen zal zijn, want op langere termijn verandert er niets wezenlijks aan het luchtdrukpatroon.

Ook volgende week wordt droog en warm weer verwacht. Het is dus niet uitgesloten dat het op sommige plaatsen tot augustus niet of nauwelijks meer zal regenen. En dan regent het records.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement