De ondoorgrondelijke koers van een Italiaanse kaas

Vanuit alle hoeken van Europa strijken deze week sporters neer in Friesland, om hun traditionele sport uit te oefenen tijdens de European Sports for All Games, die vrijdag beginnen. Van de verschillende 50 sporten lichten we er de komende dagen drie uit. Vandaag aflevering 2: Italiaans kaasrollen oftewel ruzzolone.

European Sports for all Games: een vijfdaags festival van kleine sporten
Lees verder

Daarnet stond hij nog roerloos op de dorre reep gras. Zijn blik op oneindig, de zon priemend op zijn kalende hoofd. Plukjes mensen keken gespannen naar hem. Nu zouden ze het krijgen.

Vleesgeworden katapult

Pats! Een fractie van een tel later lijkt de man een vleesgeworden katapult. Zijn bovenlichaam helt achterover, schiet als een elastiek naar voren en zijn slingerende werparm laat een schijfvormig projectiel los, dat agressief tollend en hobbelend over de oppervlakte schiet.

Het ding - wat is het, een kaas? - heeft extra vaart meegekregen door de riem die de wat gezette, maar sterke atleet er rondom had gespannen. Als een jojo die door een afrollend touwtje gegangmaakt wordt, accelereert het over de baan.

Tuimelen

Hoe verder, hoe beter, maar het liefst wel koersvast. Dit schouwspel kennen de Italianen als ruzzolone, dat letterlijk vertaald kan worden als tuimelen.

Wat? Ruzzolone uit Italië

Waar te zien? Op vrijdag 3 augustus tijdens de Pim Mulier Games in Witmarsum op dinsdag 7 augustus op het BeActive Festival in Heerenveen

In het geval van ruzzolone is die schijf van hout, maar dat is een afgeleide van de oorspronkelijke vorm, waarbij een kaas het gelanceerde object vormde. Ook dit kaasrollen wordt nog gespeeld, soms met zuivelploerten van meer dan 30 kilogram.

Simpel

De principes van beide spellen zijn simpel. De schijf moet in zo weinig mogelijk worpen een bochtig parcours afleggen. Dat kan op straat zijn, maar voor ruzzolone zijn ook speciale, geaccidenteerde banen aangelegd, de treppi.

Volgens de overlevering behoorden herders en boeren tot de eerste spelers. Ver van de bewoonde wereld vermaakten ze zich door harde kazen (de pecorino bijvoorbeeld) over de nauwe, hobbelige schapen- en muilezelsporen te jagen.

Veiligheid in gevaar

Maar de sport werd in bredere kringen populair en maakte in verschillende regio’s een opmars. Dat ging niet zonder slag of stoot. Autoriteiten vonden het soms maar niks, omdat het spel op de openbare weg tot ruzies leidde en de veiligheid in gevaar bracht.

En ook omdat ruzzolone gezinnen in armoede stortte - winnaars streden om de kazen waarmee gespeeld werd, maar in de spelvariant met houten exemplaren, bestond de inzet uit keiharde centen.

Waardevol

Vandaag de dag geldt de kunst van het tuimelen als waardevolle traditie, die beschermd en gekoesterd wordt door de Italiaanse federatie voor traditionele sporten FIGeST.

Als een eerbetoon aan het verleden. En een ode aan de capriolen van een dansende kaas.

Toon reacties

Mis niets van het regionale nieuws. Ontvang onze dagelijkse nieuwsupdate, helemaal gratis.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement