Paulus de boskabouter in het Terschellinger dialect

Hoe klinkt Paulus de boskabouter in het Terschellinger dialect? Et ynstroeperke, dat sinds deze maand in de winkel ligt, geeft antwoord. Et wae achtemejys let in un bytsje oankroeperig wear. Zo begint Et ynstroeperke, een vertaling van De hansop uit 2002.

Wat heeft Paulus de boskabouter met Terschelling te maken?

Natuurlijk, boekjes van Paulus bestaan ook in het Zweeds of Japans. Toch heeft deze uitgave een bijzondere aanleiding. In zekere zin is Terschelling de geboortegrond van de vriendelijke dwerg.

De figuur ontstond kort na de Hongerwinter. Die zorgde ervoor dat Jean Dulieu, de pseudioniem van Jan van Oort, zijn werk als orkestviolist moest neerleggen. De geboren Amsterdammer besloot zich dan maar toe te leggen op schrijven en tekenen.

Dulieu was een man van de natuur en droomde van een leven buiten de stad. Kort na de oorlog vertrok hij daarom met vrouw en dochter naar Terschelling. Vanaf daar wist hij zijn Paulusstrip te verkopen aan Het Vrije Volk. Later maakte de kabouter faam op radio en televisie.

Is Paulus zelf ook een eilandbewoner?

Nou, het eilandbestaan wordt nergens met zoveel woorden genoemd. Noch in de boekjes, noch op tv. Maar er zijn wel tekeningen van Paulus die door de duinen rolt. Ook spreekt uil Oehoeboeroe een woordje dialect. Zo zegt hij geen helemaal, maar helendal.

En het Grote bos uit Paulus en Wawwa het olifantje? Dat is onmiskenbaar het Hoornse bos, meent Maarten de Meulder, uitgever van het boek en beheerder van het Paulusarchief in Assen. Het verhaal zou teruggaan op de dochter van Dulieu die hier haar speelgoedolifant verloor.

Drie dialecten in één boek. Hoe zit dat?

Het is niet zo dat het boek in drievoud vertaald is. In plaats daarvan heeft elk figuur een eigen dialect. Zo praat Ome Hinke Westers, terwijl Paulus Aasters terugspreekt. De deftige Oehoeboeroe doet zijn woord dan weer in het Meslânzers. Dat geldt door de Hollandse invloeden als het meest prestigieuze dialect.

En de mol dan? Die beheerst alleen het Nederlands. Want mollen, die zijn er op Terschelling niet.

Is dit de eerste Terschellingse versie van Paulus?

Nee. Al in 2009 verscheen De winskhoed. Dat is een vertaling van Het hoedenfeest uit 1983.

Tot slot: wat is eigenlijk een ynstroeperke?

Een ynstroeperke, oftewel een hansop, is een wijd kledingstuk dat vroeger gebruikt werd als pyjama. Voor de kinderen van nu: denk aan een onesie, maar dan anders.

Et ynstroeperke (inclusief luister-cd) is te bestellen via onder meer de website van uitgeverij De Meulder: www.demeulder.nl.

Voor wie wil weten hoe de Terschellinger dialecten klinken, kan 15 augustus naar de Folkshegeskoalle waar een vertolking van het boekje onderdeel is van de jubileumviering. Met inleiding van de uitgever, gratis toegankelijk. In buitentheater De Rondte.

Toon reacties